HomeAktualności

nr 7/2016, Nalot bombowy na Wieluń 1 wrze- śnia 1939 r.

 „Z Archiwum Instytutu Zachodniego", nr 7/2016: Nalot bombowy na Wieluń 1 wrze- śnia 1939 r.

AtakBombowyNaWielunWe wczesnych godzinach porannych 1 września 1939 r. lotnictwo niemieckie przeprowadziło zmasowany atak bombowy na Wieluń. W nalocie, który uważany jest często za właściwy początek II wojny światowej, zginęło wielu mieszkańców miasta. Jego duża część została obrócona w gruzy.

Ponad 20 lat później, w 1961 r., w Instytucie Zachodnim rozpoczęto badania nad zagadnieniem nalotu bombowego na Wieluń. W ich trakcie zebrano kilkanaście relacji naocznych świadków tamtych wydarzeń oraz materiał fotograficzny. Zarówno protokoły z przeprowadzonych rozmów, jak i zdjęcia zostały następnie opracowane i włączone do kolekcji archiwalnej IZ. ( Plik PDF 1MB

 

 

 

 

nr 6/2016, Akcja "Iskra-Dog" i książka "Zbrodnia niemiecka w Warszawie 1944 r."

 „Z Archiwum Instytutu Zachodniego", nr 6/2016: Akcja "Iskra-Dog" i książka "Zbrodnia niemiecka w Warszawie 1944 r."

ZbrodniaNiemiecka wWarszawie 2Wraz z wybuchem powstania warszawskiego członkowie konspiracyjnej organizacji „Ojczyzna” rozpoczęli akcję zbierania relacji z walk powstańczych w stolicy. Nadano jej kryptonim „Iskra-Dog”. W konspiracyjnych warunkach udało się zebrać ponad trzysta protokołów i dłuższych wspomnień. Po wojnie zostały one zdeponowane w Archiwum II Wojny Światowej Instytutu Zachodniego. Bezcenne relacje stały się materiałową podstawą drugiego tomu Documenta Occupationis zatytułowanego „Zbrodnia niemiecka w Warszawie w 1944 r.” Obecnie książka została wznowiona jako reprint. Wkrótce po zdławieniu powstania, w grudniu 1944 r., „Ojczyźniacy” powołali do życia Instytut Zachodni, który funkcjonował początkowo w podziemiu. ( Plik PDF 1MB

 

 

 

 

nr 5/2016, Proces Arthura Greisera przed Najwyższym Trybunałem Narodowym

 „Z Archiwum Instytutu Zachodniego", nr 5/2016: Proces Arthura Greisera przed Najwyższym Trybunałem Narodowym

a5 2015Proces Arthura Greisera był pierwszym z siedmiu procesów odbywających się przed Najwyższym Trybunałem Narodowym. Rozprawa przeciwko byłemu namiestnikowi Rzeszy w Kraju Warty odbyła się w Poznaniu w dniach od 21 czerwca 1946 r. do 9 lipca 1946 r. i zakończyła się wyrokiem skazującym Greisera na karę śmierci. Wyrok wykonano 21 lipca 1946 r. na stokach poznańskiej Cytadeli. Stracenie Greisera było ostatnią publiczną egzekucją w Polsce.
Pracownicy Instytutu Zachodniego brali czynni udział w przygotowaniu procesu. Odpisy dokumentów niemieckich, które posłużyły jako materiał dowodowy, zostały włączone do kolekcji archiwalnej IZ. W Archiwum znajdują się ponadto inne materiały związane z procesem i egzekucją Greisera. ( Plik PDF 1MB

 

nr 4/2016, Heinz von Heydebrand. Przyczynek do charakterystyki losów niemieckiego właściciela ziemskiego

 „Z Archiwum Instytutu Zachodniego", nr 4/2016: „Heinz von Heydebrand. Przyczynek do charakterystyki losów niemieckiego właściciela ziemskiego"

a20164W Archiwum II Wojny Światowej Instytutu Zachodniego zgromadzono dokumentację związaną z Heinzem von Heydebrandem, ostatnim właścicielem majątku Osieczna pod Lesznem. Dokumenty te dają wgląd w życie i działalność niemieckiego właściciela dóbr osieczeńskich w okresie międzywojennym i w latach II wojny światowej. Heinz von Heydebrand, potomek zasłużonego rodu, jest postacią kontrowersyjną i niejednoznaczną. Był typowym przedstawicielem ziemiaństwa niemieckiego. Punktem zwrotnym w jego życiu okazało się zaangażowanie w ruch nazistowski. Niemiec był członkiem kilku organizacji nazistowskich, w tym SS. Stał się jednak także ofiarą polityki rasowej władz niemieckich. ( Plik PDF 1MB

Dokumenty osobiste i korespondencja von Heydebranda są dobrym przyczynkiem do charakterystyki losów niemieckiego właściciela ziemskiego, zwłaszcza w okresie narodowego socjalizmu.

 

nr 3/2016, Niemiecka dokumentacja fotograficzna zbrodni katyńskiej

 „Z Archiwum Instytutu Zachodniego", nr 3/2016: „Niemiecka dokumentacja fotograficzna zbrodni katyńskiej"

IZDokIV3914rzeczyosobisteW nocy z 12 na 13 kwietnia 1943 r. rozgłośnie niemieckie poinformowały o odnalezieniu w Katyniu na Smoleńszczyźnie masowych grobów polskich oficerów, zamordowanych przez NKWD. Począwszy od 14 kwietnia wiadomości na ten temat wraz z komentarzami zaczęła zamieszczać prasa niemiecka oraz ukazująca się w Generalnym Gubernatorstwie tzw. prasa gadzinowa.Na potrzeby propagandy niemieccy korespondenci wykonali dużą liczbę zdjęć. Zdjęcia przedstawiają prowadzone przez Niemców wiosną 1943 r. w Katyniu prace ekshumacyjne oraz wizyty przedstawicieli Polskiego Czerwonego Krzyża, dziennikarzy i delegacji, a także uroczystości religijne na miejscu kaźni. ( Plik PDF 1MB

Zbiór fotografii dokumentacyjnych z Katynia jest jedną z cenniejszych kolekcji, przechowywanych w Archiwum II Wojny Światowej Instytutu Zachodniego w Poznaniu.

 

 

nr 2/2016, Alianckie naloty na Poznań

„Z Archiwum Instytutu Zachodniego", nr 2/2016: „Alianckie naloty na Poznań"

1404 zarchiwum22016W okresie okupacji niemieckiej Poznań był celem trzech nalotów lotnictwa alianckiego. Pierwszy z nich nastąpił w nocy z 8 na 9 maja 1941 roku i był najprawdopodobniej przypadkowy. Drugi miał miejsce 9 kwietnia 1944 roku, a trzeci - 29 maja 1944 roku. Naloty z 1944 roku były zaplanowaną akcją lotnictwa cywilnego. Celem Amerykanów były zakłady przemysłu zbrojeniowego zlokalizowane w stolicy Kraju Warty. Bomby spowodowały śmierć ponad 140 mieszkańców Poznania oraz duże uszkodzenia w zabudowie miejskiej. ( Plik PDF 1.5MB

 

 

nr 1/2016, Niemiecki propagandowy kalendarz z Kraju Warty

„Z Archiwum Instytutu Zachodniego", nr 1/2016: „Niemiecki propagandowy kalendarz z Kraju Warty"

2016 1„Z Archiwum Instytutu Zachodniego" jest internetową serią wydawniczą Instytutu Zachodniego. W jej ramach prezentowane są dokumenty i materiały pochodzące z bogatego zasobu Archiwum II Wojny Światowej IZ. Seria podzielona została na „Dokumenty" oraz „Materiały". Tematyka kolejnych wydań „Z Archiwum Instytutu Zachodniego" dotyczyć będzie przede wszystkim II wojny światowej, a zwłaszcza niemieckiej okupacji w Polsce. W kolejnych wydaniach omawiane będą archiwalia ze zbiorów Instytutu Zachodniego, w tym dokumenty niemieckie, wspomnienia i pamiętniki, fotografie oraz protokoły i zeznania świadków.
W pierwszym numerze „Z Archiwum Instytutu Zachodniego" przedstawiony został niemiecki kalendarz propagandowy z roku 1944. ( Plik PDF 740kB )

 

Go to top